Sneak preview in de kassen

Vandaag, zaterdag 18 mei,  in het kader van de tweede internationale ‘Fascination of Plants Day’ van de European Plant Science Organisation een ‘sneak preview’ in de gerenoveerde tropische kassen voor maximaal 15 personen om 12.30 en 15.30. Schrijf je in bij de gastvrouwenkraam in de Wintertuin of via http://www.hortusleiden.nl.
De collectie tropische varens die ‘uit logeren was’ in het kader van de kassenrenovatie is inmiddels weer terug, en de kassen beginnen alweer mooi begroeid te raken.
Vanaf 21 juni zijn de kassen weer deels open voor bezoekers.

Onderzoek naar mogelijke kruising Impatiens

In de tropische kassen staan vanaf 23 april bakjes met zaadjes die mogelijk zijn ontstaan na een kruising tussen de reuzenbalsemien (Impatiens glandulifera) en het klein springzaad (Impatiens parviflora). Deze zaden zijn verzameld op drie verschillende plaatsen in Zwitserland en naar de Hortus botanicus in Leiden gestuurd voor verder onderzoek, waarbij gekeken zal worden naar de kiemkracht van deze zaden. Wanneer de plantjes groot genoeg zijn, wordt er DNA-onderzoek gedaan om vast te stellen of deze soorten zich inderdaad hebben gekruist.
De reuzenbalsemien en het kleine springzaad zijn beide invasieve exoten, wat wil zeggen dat ze oorspronkelijk niet uit Nederland komen. Ze zorgen voor een achteruitgang van de Nederlandse biodiversiteit omdat ze zich snel kunnen voortplanten en zo de inheemse soorten verdrukken. Als het inderdaad om een kruising gaat, is er de mogelijkheid dat deze hybride ook voor problemen in de Nederlandse natuur gaat zorgen.
Tot nu toe is er van de 33 zaden die zijn geplant slechts één plantje gekiemd en deze heeft nu een lengte van 18 cm. Het plantje heeft nog maar twee blaadjes; wanneer er twee blaadjes bij komen, zal er DNA onderzoek worden gedaan. De overige zaadjes zijn nu in de koelkast in een laagje zand gelegd om het natuurlijke proces van de winterrust na te bootsen die deze zaden nodig hebben om te kunnen kiemen. Hierdoor zullen de zaadjes na het planten kiemkrachtiger zijn. De volgende zaden gaan over minimaal twee weken de grond in.

Cursus economische botanie

Van 27 mei t/m 7 juni is de (Engelstalgie) cursus Economic Botany in Leiden, georganiseerd door Naturalis Biodiversity Center en de Hortus botanicus Leiden. Docent is prof. D.J. Mabberley, directeur van de South Wales Royal Botanic Gardens & Domain Trust in Sydney. Het is een bijzonder interessante cursus, waarin per groep producten de aard van de planten, de invloed van de mens op verspreiding en vorm, en de invloed van de plant op de mens behandeld wordt. De cursisten maken gebruik van de herbariumcollectie, met vaak schitterende oude exemplaren, en van vers materiaal uit de Hortus botanicus Leiden. Waar mogelijk kunt u de producten ook ruiken en proeven. Bent u geïnteresseerd in deze cursus, vraag dan de flyer aan: educatie@hortus.leidenuniv.nl.

Victoriakas krijgt weer vorm

De contouren van de Victoriakas zijn weer zichtbaar. Woensdagmorgen was het dak nog afwezig, gisteren waren de schoongemaakte en geschilderde stalen spanten weer op hun oude plek terug. Het is fantastisch om te zien hoe het smederijbedrijf met twee man en een op afstand bestuurde kraan de grote spanten vakkundig plaatst.

De kassen zijn nog gesloten, op 21 juni is het Midzomernachtfeest en dan gaat in elk geval een deel van het kassencomplex weer open. Achter de gesloten kasdeuren gebeuren nog altijd bijzondere dingen. Terwijl de spanten terug werden geplaatst bloeide achter gesloten deuren deze Nervilia acuminata, een aardorchidee uit Nieuw Guinea. Vanwege de kwetsbaarheid zijn aardorchideeën veel lastiger te transporteren dan de taaie orchideeën die in de bomen leven. Daarom zijn ze zelden in cultuur. Het gebeurt dan ook niet vaak dat er een Nervilia in Leiden tot bloei komt. Het plantje maakt ondergrondse knollen waaruit doorgaans bladeren komen, maar zo nu en dan verschijnt een bloemtak. Het stervormige bloemetje geurt sterk naar vanille waardoor het plantje tijdens de korte bloei de aandacht trekt van bestuivers.

Handig hergebruik

Een aantal pilaren in de Hoge Kas van de Hortus botanicus Leiden wordt gevuld met turfblokken. Om te voorkomen dat het geheel gaat uitzakken geven kaschef Rogier van Vugt en zijn collega’s de pilaren een kern van oude plantentrays gevuld met lavakorrels. Een mooie manier om de overtollige plantentrays te recyclen. De turfwanden zullen in de loop van de tijd bedekt worden door allerlei planten. De Hoge Kas is vanaf het Midzomernachtfeest op 21 juni weer open.

Geluidsinstallatie dankzij Wensenfonds

Dankzij het Rabobank Wensenfonds liggen er prachtige wandelboekjes klaar voor als straks op 21 juni de tropische kassen van de Hortus botanicus Leiden weer opengaan. Bovendien is gisteren de geluidsinstallatie aangebracht. ‘In een tropische kas is het ijselijk stil, terwijl een levend oerwoud juist vol is van geluid. Met de toevoeging van geluid levert de grote investering, de renovatie van de tropische kassen, voor veel meer mensen een geweldige ervaring op; het geeft ons gelegenheid een bredere bezoekersgroep te interesseren voor natuur en planten wereldwijd,’ schreven we in de aanvraag. Vanaf 21 juni kunt u komen kijken en luisteren.

Haantje gevlogen

Sinds gisteren is het karakteristieke haantje verwijderd van de Victoriakas. De kap van de 14 meter hoge kas lag al geheel open. De metalen constructie wordt uiteindelijk gedemonteerd, afgevoerd en schoongestraald, zoals indertijd ook met de koepels van de Sterrewacht en de spanten van de Hoge Kas gebeurd is. Als het roest en de oude verflagen verwijderd zijn wordt zichtbaar waar het staal hersteld moet worden. Vervolgens wordt het metaal zinkgespoten en voorzien van tweecomponentenlak; dan zal het dak weer vele jaren meekunnen.

Het haantje heeft een veilige tijdelijke bergplaats gekregen: bij het verwarmde bassin met meerval Joop, de mangrove en een aantal andere planten die niet verplaatst konden worden. Het bassin is in dik plastic verpakt en wordt warmgehouden.

Het haantje zal worden teruggeplaatst als de renovatie wordt afgerond. Het heeft overigens niet altijd op de kassen gestaan: oud-hortulana Carla Teune herinnert zich dat de Hortus om een windwijzer gevraagd heeft bij een feestelijke gelegenheid. De kasmedewerkers bepaalden er jarenlang de windrichting mee, zodat ze wisten welke ramen ze moesten openen. Na de renovatie hoeft dat niet meer; dan worden de ramen computergestuurd geopend en gesloten.