Vlinders in de Victoriakas – Butterflies in the Victoria Glasshouse

Waar zijn de vlinders?
Ze zijn er maar het zijn er niet zo veel. We willen graag een paar vlinders laten zien maar de planten blijven in de Hortus het belangrijkst.

Where are the butterflies?
There are a few, but not very many. We would like to show you some butterflies, but we are a botanical garden so the plants are our main focus.

Welke vlinders vliegen hier?
Vlinders uit Midden- en Zuid-Amerika, die voelen zich thuis in deze kas en hun voedselplanten doen het hier goed. In totaal maximaal vijf verschillende vlinders.

Which butterflies can you see here?
Butterflies from Central and South-America feel especially at home in this glasshouse, as do the plants on which their caterpillars feed. A maximum of five species can be seen here.

Morpho peleides en and Caligo
Dryas julia
Greta oto (glasvleugelvinder, glasswinged butterfly)
Heliconius (passiebloemvlinder, longwing butterfly)

Caterpillar feeding plants
Caterpillar food plants

De rups van de Morpho peleides krijgt blad van diverse vlinderbloemigen te eten. Regelmatig zal een familielid van deze vlinder rondvliegen: de Caligo memnon. De rupsen eten bananenblad.

The caterpillars of the Morpho peleides (emperor butterfly) feed on leaves of various plants in the legume, or pea, family. A relative of the morpho, the Caligo memnon (owl butterfly), can be seen here too. The caterpillars of this species feed on banana leaves.

Heliconius (passiebloemvlinder) en Dryas julia leggen hun eitjes bijna altijd op Passiflora planten. De planten zijn giftig maar de rupsen hebben er geen last van; zij worden er zelf juist zelf giftig van.

The Heliconius (longwing butterfly) and Dryas julia (orange longwing butterfly) lay their eggs almost exclusively on passiflora plants. These plants are poisonous but this doesn’t affect the caterpillars. In fact, they become poisonous themselves.

Greta oto (glasvleugelvinder) houdt niet van al te veel warmte en zal het in de winter en het voorjaar het beste doen. Het onopvallende rupsje krijgt de giftige Cestrum nocturnum te eten, Net als bij de rupsen van de passiebloemvlinders kunnen ze prima tegen dit gif. Ze worden er als dier zelf giftig van.

The Greta oto (glasswing butterfly) does not like very high temperatures and thrives best during the winter and spring. This inconspicuous caterpillar feeds on the highly poisonous Cestrum nocturnum. Just like the longwing butterflies, the caterpillars are not harmed by this poison but become poisonous themselves.

Met dank aan het Rabobank Wensenfonds

With thanks to the Rabobank Wensenfonds (‘Rabobank Wish Fund’)
Illustraties Illustrations Stephan Timmers

 

 

Advertenties

Het jaar 2013 in panoramafoto’s

Cunie Sleijpen maakte in de loop van 2013 een serie panoramafoto’s in de Hortus botanicus Leiden. Klik op het driehoekje om de presentatie (duur twee minuten) te starten.

Bananenbloemen op komst

In de Hoge Kas schieten de bananenplanten omhoog. Twee exemplaren, vlakbij de trap naar de Loopbrug, ontwikkelen al bloemtrossen.bananen bananenbloem

Workshop orchideeën fotograferen in de kassen

Op zaterdag 9 november leert u van groenfotograaf Hans Clauzing hoe u orchideeën fotografeert. Met een rondleider bekijkt u de uitzonderlijk rijke orchideeëncollectie van de Hortus en leert u wat er aan de bloemen te ontdekken valt. U krijgt uitleg van de fotograaf en gaat zelf aan de slag. Onderwerpen: Camera instellingen/ handmatig automatisch; Diafragma  – scherptediepte; Sluitertijd; ISO waarde; Over / onderbelichting; Tips voor compositie; Gebruik achtergrond/voorgrond. Deze theoretische informatie wordt na afloop ook digitaal verzonden aan de deelnemers.

Ontdek deze dag hoe enorm divers de orchideeënfamilie is; de welbekende ‘vensterbank-orchidee’ Phalaenopsis is maar één van de zeer vele geslachten binnen deze familie. Een cursus voor wie van orchideeën houdt, maar juist ook voor wie een hekel aan deze bloemen heeft. Vandaag leert u hoe veelvormig en kleurig ze zijn, en hoe fotogeniek.

• Deelnemers minimaal 10, maximaal 15;

• Deelname € 69,50 per persoon;

• Inclusief koffie/thee, exclusief lunch. U kunt zelf een lunchpakketje meenemen en dat in de kassen of buiten opeten, of iets gebruiken in het Grand Café Clusius van de Hortus.

• Benodigdheden: digitale camera, geen compactcamera. Neem de gebruiksaanwijzing mee als u die nog heeft of kunt downloaden. Neem als u dat heeft een macro-objectief mee en een macro-voorzetlens.

• Aanmelden via hclauzing@gmail.com.

Fotocursus Hans Clauzing

Van zalm naar wit en groen

Gisteren was het blad nog bleek zalmroze, vandaag is het haast wit, en over een paar dagen zal het z’n gewone groene kleur aannemen. Twee keer per jaar loopt in de tropische kas de Maniltoa psilogyne uit en kunt u genieten van het opvallende kleurverloop. De plant uit Nieuw-Guinea loopt zo snel uit dat de productie van bladgroen achterblijft. Vanaf de loopbrug en vanaf het ‘zandpaadje’ in de Hoge Kas is het blad mooi te zien.

bleekblad

Springzaad in de Hortus en de stad Leiden

In de tropische kassen van de Hortus botanicus Leiden loopt een onderzoek naar een mogelijke kruising binnen het geslacht Impatiens, springzaad in het Nederlands. Hierover zijn al eerder berichten geplaatst op deze blog.Afwijkende Impatiens planten zijn ontdekt in Zwitserland op drie verschillende locaties: Bolle di Magadinno, Ziegelbrücke en Wintertur en zijn op natuurlijke wijze ontstaan in het wild.  Wie weet bereikt de Impatiens hybride ook op een dag de Nederlandse grens of vindt hier dezelfde kruising plaats die leidt tot een hybride. De zaden van deze planten zijn verzameld en naar de Hortus in Leiden gestuurd voor verder onderzoek.Impatiens hybride                                               Impatiens hybride

De twee Impatiens die zich hebben weten te kruisen, zijn ook volop aanwezig in Nederland. Dat zijn namelijk de Imaptiens parviflora, ofwel klein springzaad en de Impatiens balfourii, tweekleurig springzaad. De kleine, licht gele bloemen van het kleine springzaad en de witte met paarse bloemen van het tweekleurig springzaad hebben tot een prachtig resultaat geleid. De hybride plant bloeit namelijk met bloemen in de kleur licht geel met paars.                                                 Een kruising ontstaat  meestal tussen twee soorten uit hetzelfde geslacht, dit wordt intragenerische hybride genoemd. Hybriden zijn vaak minder fertiel of zelfs steriel. Daarom wordt er in dit onderzoek ook gekeken naar de kiemkracht en wordt er DNA onderzoek gedaan. Aan de hand van dit onderzoek kan worden vastgesteld of het gaat om een F1-hybride of om een F2-hybride. Als het gaat om een F1-hybride, betekent dat de planten zijn ontstaan na een kruising met de ouderplanten. Het kan ook zijn dat de F1 zich onderling hebben weten voort te planten of dat een F1-hybride zich heeft voortgeplant met een ouderplant. Door DNA onderzoek kan dit worden vastgesteld.                                                                       De Impatiens hybriden die in de Hortus zijn opgekweekt zijn dus niet de enige springzaden die in Leiden groeien. Wellicht staat er wel een bij u in de tuin, als bijenplant of als sierplant vanwege de mooie bloemen.

Foto van Rene Wernars

Foto van Rene Wernars

 

 

 

 

 

 

 

                               

Impatiens glandulifera aan de Plesmanlaan in Leiden                                                       Dit is ook de reden waarom deze planten naar Nederland zijn gehaald door de mens, want oorspronkelijk komt dit geslacht hier niet voor. Er is één soort springzaad die wel van oorsprong in Nederland voorkomt, namelijk Impatiens noli-tangere, groot springzaad. Naast deze soort komen er tegenwoordig vier andere springzaadsoorten voor, de ouderplanten die samen voor een hybride hebben gezorgd en Impaiens glandulifera, reuzenbalsemien en Impatiens capensis, oranje springzaad. Deze vier behoren tot de exoten, sterker nog, door hun woekerende en overheersende karakter behoren deze springzaden tot de invasieve exoten. Maar een klein gedeelte van de exoten die worden geïntroduceerd in Nederland door de mens, weet zich hier staande te houden en nog een kleinere groep daarvan wordt een invasieve plant. Invasieve planten zijn door de mens bewust of onbewust meegenomen over hun natuurlijke barrières heen en hebben zich weten te vestigen in de nieuwe omgeving. Deze gebieden hadden de planten nooit zelf kunnen bereiken. Wanneer een soort Nederland heeft weten te bereiken op eigen kracht, dan wordt deze geen exoot genoemd. Dit kan bijvoorbeeld door de klimaatverandering gebeuren. Deze soorten zijn minder schadelijk voor de Nederlandse natuur omdat hun natuurlijke vijanden ook meekomen. De natuurlijke vijand van de exoten die hierheen zijn gebracht door de mens, zijn niet meegekomen en deze soorten kunnen zich hierdoor ongestoord vermeerderen. Dit gebeurt gelukkig niet bij elke uitheemse plant, vaak komt het voor dat de soort hier niet kan overleven omdat hij bijvoorbeeld niet winterhard is of omdat Nederland niet lijkt op zijn natuurlijke habitat. Ook kan het gebeuren dat de plant zich wel verstigt maar niet invasief wordt omdat hij niet veel nakomelingen produceert. Ongeveer 1 op de 10 soorten die in Nederland verzeilt raken, kunnen zich hier wel vestigen en worden invasief, wat grote gevolgen voor de biodiversiteit met zich meebrengt. Zo groeien deze planten heel snel en vangen het licht weg waardoor de inheemse soorten langzamer groeien of helemaal geen mogelijkheid krijgen om te groeien. Ook hebben de inheemse soorten last van predatie, maar de predatoren laten de uitheemse soorten vaak links liggen. Het komt ook voor dat de invasieve exoten een stofje uitscheiden waardoor andere planten in de omgeving in hun groei worden geremd of de invasieve exoten verstoren de bodemsamenstelling waardoor de inheemse soorten niet goed kunnen groeien. De biodiversiteit kan ook afnemen wanneer invasieve waterplanten het licht wegvangen van de bodem zodat de biodiversiteit van het waterleven achteruitgaat en er geen andere waterplanten meer kunnen groeien. Op en rond inheemse planten komen veel dieren voor terwijl dat bij uitheemse planten niet het geval is, wat er ook voor zorgt dat de biodiversiteit flink omlaag gaat. Maar de biodiversiteit is niet het enige wat de uitheemse exoten uit balans brengen, ook de economie en de volksgezondheid ondervinden negatieve gevolgen van de exoten. Zo kunnen uitheemse waterplanten wel 20 centimeter per dag groeien wat veel kosten met zich mee brengt om de wateren te onderhouden. Denk bijvoorbeeld aan grote waternavel. Dit probleem is niet na één keer opgelost, er moet regelmatig onderhoud worden gepleegd omdat de soort onmogelijk helemaal weg te krijgen is wanneer hij zich eenmaal heeft gevestigd. De gezondheid van de Nederlandse bevolking kan door de introdictie van een exoot ook flink achteruit gaan. Zo verlengt de exoot alsmambrosia de hooikoortsperiode met twee maanden en zorgen de reuzenberenklauw en gifsumak, beter bekend als poison ivy, voor flinke brandplekken. Er zijn al veel invasieve exoten die zich in ons land hebben gevestigd en daar zullen we nooit helemaal vanaf komen. Maar er zijn wel maatregelen die we met z’n alle kunnen treffen om ervoor te zorgen dat nieuwe exoten geen kans krijgen om zich te verspreiden én we kunnen de uitheemse soorten die zich al hebben gevestigd in toom houden.                                                   Een simpele maar erg effectieve maatregel is het weghalen van exoten uit de tuin en er planten van Nederlandse afkomst voor terug zetten, zorg er wel voor dat het plantenmateriaal niet in de natuur terecht komt want veel exoten die in de natuur groeien zijn ontsnapt uit tuinen. Als u helemaal weg bent van de mooie bloemen van de springzaden, kies dan voor de inheemse variant, Impatiens noli-tangere, groot springzaad als alternatief. Wanneer u springzaad tegenkomt in Leiden of op andere plekken van Nederland, meld uw waarneming dan op waarnemingen.nl. Zorg er gelijk voor dat deze planten zich niet verder gaan verspreiden en pluk de mooie bloemen en zet ze thuis in een vaasje.

Hier zijn de plaatsen te zien waar springzaad in de omgeving van Leiden voorkomt. Impatiens in Leiden foto

springzaad in een vaasje

 

 

 

 

                                                                      Springzaad in een vaasje

Nagenieten (2)

Fantastisch wat een mooie foto’s en verhalen er gepubliceerd zijn over de opening van de tropische kassen door Koningin Máxima op 4 september. Hieronder een greep uit de publicaties.

http://www.koninklijkhuis.nl/foto-en-video/Koningin-Maxima-opent-gerenoveerde-tropische-kassen-Hortus-botanicus-Leiden-18711 http://www.ijmuidercourant.nl/regionaal/metropool/article24365393.ece/Botanische-tuinen-bloeien-weer?lref=splist http://www.showbiznewz.nl/artikel_26720_fotos-maxima-opent-hortus-botanicus-in-leiden.html http://www.dichtbij.nl/groot-leiden/regionaal-nieuws/artikel/3013527/maxima-heropent-kassen-in-leidse-hortus-fotoreportage.aspx NU.nl http://www.zie.nl/video/algemeen/Maxima-heropent-kassen-in-Leidse-Hortus/m1mz68sf3v8q Volnieuws http://www.volnieuws.nl/ Dichtbij http://www.dichtbij.nl/groot-leiden/regio/artikel/3013527/maxima-heropent-kassen-in-leidse-hortus-fotos.aspx De Telegraaf http://www.telegraaf.nl/binnenland/21863367/__Maxima_heropent_Hortus__.html RTL Nieuws http://www.rtlnieuws.nl/nieuws/binnenland/koningin-m%C3%A1xima-tussen-de-bloemen-van-oudste-botanische-tuin NOS http://nos.nl/koningshuis/artikel/547581-maxima-opent-hortus-leiden.html Nederlands Dagblad http://www.nd.nl/artikelen/2013/september/04/maxima-opent-hortus-botanicus-leiden Leidsch Dagblad http://www.leidschdagblad.nl/regionaal/leidenenregio/article24375713.ece/Maxima-opent-tropisch-kassencomplex-in-Leidse-Hortus?lref=vpll Metro http://www.metronieuws.nl/entertainment/foto-s-koningin-maxima-heropent-kassencomplex-leiden/SrZmid!VAdGUaVFRybWQ/ Hart van Nederland http://www.hartvannederland.nl/nederland/zuid-holland/2013/maxima-opent-gerenoveerde-hortus/ Volnieuws http://www.volnieuws.nl/index.php?option=com_k2&view=item&id=29004:vleesetende-planten-voor-koningin-m%C3%A1xima&Itemid=4479 Nieuws uit http://nieuwsuit.com/2013/koningin-maxima-in-hortus-botanicus-leiden/ Leidsch Dagblad http://www.leidschdagblad.nl/regionaal/metropool/article24365393.ece/Botanische-tuinen-bloeien-weer Universiteit Leiden http://www.nieuws.leidenuniv.nl/nieuws-2013/koningin-maxima-opent-gerenoveerde-tropische-kassen-hortus-.html Sleutelstad http://www.sleutelstad.nl/nieuws/archief/2013/09/koningin-mxima-opent-gerenoveerd-tropisch-kassencomplex-hortus http://www.hartvannederland.nl/nederland/zuid-holland/2013/hortus-boeket-voor-koningin-maxima/ http://www.omroepwest.nl/west-gemist/04-09-2013 – kijk onder TV West vandaag.

ImageDisplay